BOEKHOUDSCHANDAAL Wouter Verwoerd

Dames en heren,

Op dit moment is er veel aandacht voor de Toeslagenaffaire. Die affaire heeft geleid tot de val van het kabinet. Maar wanneer worden gedupeerde ouders gecompenseerd? En hoe voorkomen we dat zoiets nog eens kan gebeuren? En zijn er nog meer van dit soort affaires?

BOEKHOUDSCHANDAAL

Er speelt een nog veel groter boekhoudschandaal: de Sjoemelpensioenaffaire. Dat schandaal is 500 keer zo groot als de Toeslagenaffaire. Bij de misstanden rond de kinderopvangtoeslag gaat het om twintig duizend gedupeerde ouders maar bij Sjoemelpensioenaffaire gaat het om tien miljoen gedupeerde deelnemers (3 miljoen gepensioneerden – 5,5 miljoen werkende pensioenopbouwers – 1 miljoen zzp-ers die ooit pensioenaanspraken opgebouwd hebben). De schade voor de gedupeerde ouders is 600 miljoen Euro, maar de schade voor de gedupeerde deelnemers is 350 miljard Euro.

ZELF LEZEN

U leest: pensioen. En u denkt: dat stuur ik door naar de pensioenwoordvoerder van de fractie. Maar misschien is het beter dat u dit toch zelf leest en beoordeelt. Het gaat namelijk niet om de inhoud van pensioenregelingen. Het gaat om de uitvoering ervan. Net als bij de Toeslagenaffaire.

 

OPGELOST?

U leest: pensioen. En u denkt: het pensioenprobleem is toch opgelost? Er is toch een pensioenakkoord? Maar het pensioenakkoord lost het pensioenprobleem niet op. In het pensioenakkoord is afgesproken dat we het beste pensioenstelsel van de wereld inruilen voor een koopsompolis.

Politici zijn wijsgemaakt dat het bestaande pensioenstelsel niet meer voldoet door veranderingen in de samenleving. En nu maken politici dat elkaar wijs. Ze zijn verdwaald in de beeldvorming waarop de Haagse werkelijkheid gebaseerd is.

Maar hebben we ons wel afgevraagd wat de oorzaak van het pensioenprobleem is? Als je de oorzaak niet kent heeft het toch geen zin om een nieuw stelsel op te tuigen? Misschien wordt daarbij dan wel dezelfde fout gemaakt.

En het is toch veel beter/efficiënter om een probleem op te lossen door de oorzaak ervan aan te pakken? Dat is toch veel duurzamer dan tijd en energie te verspillen aan het bedenken en vooral het invoeren van een nieuw stelsel?

Even ter vergelijking: Als uw fiets een lekke band heeft, gaat u dan een andere fiets kopen of gaat u de lekke band plakken?

Het lijkt mij dat we de lekke band van het huidige pensioenstelsel moeten plakken.

HET PENSIOENPROBLEEM

Pensioenaanspraken en pensioenuitkeringen worden al sinds 2009 niet meer aangepast aan de stijging van de kosten van levensonderhoud. Het vermogen dat de pensioenfondsen beheren is in dezelfde periode sterk toegenomen. Dit roept veel vragen op. Deelnemers begrijpen het niet en verliezen hun vertrouwen in het pensioenstelsel.

DE OORZAAK

Pensioenfondsen veroorzaken het pensioenprobleem zelf doordat ze zich bij het opstellen van hun jaarrekeningen sinds 2007 niet houden aan de eisen die daar in de wet aan gesteld worden. Daardoor geven ze een onjuist beeld van hun financiële situatie.

Deze stelling moet ik natuurlijk onderbouwen.

UITLEG

  • Pensioenfondsen zijn stichtingen die een jaarrekening moeten presenteren (Pensioenwet artikel 146 lid 1). Dat doen ze ook, ze houden zich aan dit wetsartikel.
  • De wet stelt eisen aan die jaarrekening (Burgerlijk Wetboek Boek 2 Titel 9 Afdeling 6 artikel 384 nader uitgewerkt in Besluit Actuele Waarde artikelen 1 en 4 en herhaald in artikel 13 lid 6 van het FTK).
  • Pensioenfondsen voldoen aan deze wettelijke eisen waar het de waardering van de activa (het beheerde pensioenvermogen) betreft. Ze doen alsof ze hun “bezittingen” verkopen en ze gebruiken de dagkoers of taxatiewaarde om de marktwaarde van hun “bezittingen” te bepalen zoals in het BW is voorgeschreven.
  • Pensioenfondsen hebben besloten om niet aan deze wettelijke eisen te voldoen waar het de waardering van passiva (de toegekende pensioenaanspraken) betreft. Bij het bepalen van de marktwaarde van hun “verplichtingen” zouden fondsen moeten zoen alsof ze hun verplichtingen aan een ander fonds overdragen. En moeten ze zich afvragen welke eenmalige premie ze daarvoor zouden moeten betalen aan dat andere fonds. Dat is de marktwaarde van hun verplichtingen. En zo is het in het BW voorgeschreven. Maar de fondsen doen wat anders. Ze gebruiken de rekenregels die DNB heeft gepubliceerd. En die rekenregels leveren niet de marktwaarde van de verplichtingen op.
  • Als gevolg van dit besluit presenteren de pensioenfondsen een balans die niet in balans is omdat de waarderingsmethode van de posten aan de linkerzijde (het pensioenvermogen) anders is dan de waarderingsmethode van de posten ter rechterzijde (de toegekende pensioenaanspraken)
  • Dat betekent dat in de balans, de jaarrekening en het jaarverslag willens en wetens een verkeerde voorstelling van de financiële situatie gegeven wordt

HET FTK ALS EXCUUS

De pensioenfondsen verwijzen naar/beroepen zich op/verschuilen zich achter het Financieel Toetsingskader (FTK) en de rekenregels voor de waardering van de toegekende pensioenaanspraken die door DNB opgelegd worden.

Het FTK geeft inderdaad een bevoegdheid aan DNB: DNB mag een rentetabel publiceren waarmee de pensioenfondsen de contante waarde van de toegekende pensioenaanspraken moeten berekenen. Even goed lezen: er staat EEN rentetabel.

Er staat nergens in het FTK dat de rekenregels die DNB voorschrijft gebaseerd moeten zijn op de markrente. Of kunt u aanwijzen waar dat wel staat?

En er staat ook nergens in het FTK dat DNB de rekenregels naar eigen inzicht op mag stellen. Of kunt u aanwijzen waar dat wel staat?

Het Besluit financieel toetsingskader pensioenfondsen (het FTK) – op grond waarvan DNB zijn rekenmethode voorschrijft – is ondergeschikt aan de Pensioenwet waaraan dit Besluit gekoppeld is. Het is niet omgekeerd: het is niet mogelijk om met een bevoegdheid uit het FTK een eis uit het Burgerlijk Wetboek en/of een eis uit de Pensioenwet buiten werking te stellen of te ontkrachten.

Het lijkt me dat u met uw ervaring zult onderschrijven dat een Wet leidend is en dat een aan de Wet gekoppeld Besluit ondergeschikt is aan die Wet.

De rekenregels die DNB opstelt moeten dus voldoen aan de randvoorwaarden die de Pensioenwet en het Burgerlijk Wetboek opleggen.

CONCLUSIE

Als de fondsen zich gewoon aan de wet zouden houden (de Pensioenwet en het Burgerlijk Wetboek) zouden pensioenaanspraken en pensioenuitkeringen gewoon aangepast kunnen worden aan de stijging van de kosten van levensonderhoud. Dan zou er helemaal geen nieuw pensioenstelsel nodig zijn.

VERKIEZINGEN

Er zijn op dit moment veel dolende kiezers als gevolg van de zelfgekozen ineenstorting van 50PLUS en FVD. De partij die als eerste luid en duidelijk de stekker uit het “Pensioenakkoord” trekt kan veel van die dolende kiezers aan zich binden. Pensioenen zijn al sinds 2009 niet aangepast aan de stijging van de kosten van levensonderhoud omdat de pensioenfondsen een verkeerde voorstelling geven van hun financiële situatie. Dat komt omdat de fondsen bij het opstellen van hun jaarrekeningen artikel 384 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek en de voorschriften uit het Besluit Actuele Waarde overtreden. Zet deze “Sjoemelpensioenaffaire” op de politieke agenda, dit boekhoudschandaal is 500 keer zo groot als de Toeslagenaffaire. Doe er uw voordeel mee!

Met vriendelijke groet,

W.B.Verwoerd

Malden